Τι είναι τα Hz στις οθόνες και γιατί έχουν σημασία

Η ανάλυση και οι ίντσες είναι ίσως τα πρώτα χαρακτηριστικά που σκέφτεσαι όταν ψάχνεις για νέα οθόνη ή τηλεόραση. Σήμερα όμως θα μιλήσουμε για έναν εξίσου σημαντικό παράγοντα επιλογής, τον ρυθμό ανανέωσης. Σίγουρα θα το έχεις δει να αναφέρεται στα specs κάθε μοντέλου, ξέρεις όμως τι είναι και γιατί πρέπει να δώσεις σημασία σε αυτόν; Σε πολύ λίγο θα ξέρεις γιατί μέσα από αυτό το άρθρο θα σου εξηγήσουμε τα πάντα για τον ρυθμό ανανέωσης και τη σημασία των Hz (Χερτζ) στις οθόνες!

Τι είναι ο ρυθμός ανανέωσης, με απλά λόγια

Με τον όρο «ρυθμός ανανέωσης» αναφερόμαστε στη συχνότητα με την οποία μία οθόνη ανανεώνει την εικόνα που προβάλλεται. Η μονάδα μέτρησης με την οποία περιγράφεται ο ρυθμός ανανέωσης είναι το Χερτζ, το σύμβολό της είναι το «Hz», και αφορά συχνότητα ανά δευτερόλεπτο. Άρα, αν δεις πως μία οθόνη υποστηρίζει ρυθμό ανανέωσης 60 Hz, αυτό σημαίνει πως το πάνελ ανανεώνει τα πίξελ 60 φορές μέσα σε μόλις 1 δευτερόλεπτο.

Γιατί σε ενδιαφέρουν τα Hz της οθόνης

Το τι είναι τα Hz, όμως, μικρή σημασία έχει αν δεν γνωρίζεις γιατί πρέπει να εστιάσεις σε αυτό το χαρακτηριστικό. Πάμε να δούμε στην πράξη, λοιπόν, πώς ο ρυθμός ανανέωσης επηρεάζει την εμπειρία χρήσης μίας οθόνης. Κατά κανόνα, όσο πιο υψηλά είναι τα Hz μίας οθόνης τόσο πιο ομαλή θα είναι η εμπειρία που απολαμβάνεις. Από απλές, καθημερινές λειτουργίες, όπως η μετακίνηση του ποντικιού στην οθόνη, μέχρι πολύπλοκες διεργασίες όπως ένα παιχνίδι με γρήγορη δράση, η ταχύτερη ανανέωση της εικόνας σημαίνει πως θα βλέπεις περισσότερη πληροφορία και έτσι η κίνηση θα είναι πιο ομαλή και χωρίς «σπασίματα». Άρα αξίζει να προτιμήσεις ένα monitor με υψηλό ρυθμό ανανέωσης (120+ Hz) για κάθε χρήση, από εφαρμογές γραφείου μέχρι online games.

Ρυθμός ανανέωσης vs καρέ ανά δευτερόλεπτο – Δεν είναι το ίδιο

Μιλώντας για παιχνίδια, ο ρυθμός ανανέωσης είναι εξαιρετικά σημαντικός για gamers. Το ίδιο είναι και τα fps (frames per second) που μπορεί να επιτύχει ένα παιχνίδι. Και οι δύο αυτές μετρικές έχουν να κάνουν με την ανανέωση εικόνων ανά δευτερόλεπτο, αλλά δεν πρέπει να συγχέονται! Ο ρυθμός ανανέωσης αφορά αποκλειστικά το πάνελ μία οθόνης, δηλαδή τα φυσικά πίξελ και τη μέγιστη συχνότητα με την οποία μπορούν να ανανεωθούν. Τα fps αναφέρονται στο πόσα ολοκληρωμένα καρέ μπορεί να τροφοδοτήσει η κάρτα γραφικών ενός υπολογιστή προς την οθόνη. Αυτά μπορεί να είναι λιγότερα (ή περισσότερα) από τον ρυθμό ανανέωσης του πάνελ.

Παράδειγμα: Αν ένα παιχνίδι «τρέχει» κατά μέσο όρο με 120fps στο σύστημά σου (άρα η κάρτα γραφικών παράγει 120 καρέ κάθε δευτερόλεπτο και τα στέλνει στην οθόνη) ενώ το πάνελ υποστηρίζει ρυθμό ανανέωσης 60 Hz τότε μόνο 60 από αυτά τα καρέ θα εμφανιστούν καθώς η οθόνη δεν μπορεί να παρέχει πιο γρήγορη προβολή.

Πώς θα συγχρονίσεις Hz και fps

Σε ένα παιχνίδι τα fps δεν είναι σταθερά αλλά αυξομειώνονται, ανάλογα με τη δράση κάθε κομματιού του παιχνιδιού, την θερμοκρασία του επεξεργαστή ή της κάρτας γραφικών και πολλούς άλλους παράγοντες. Ακόμα και αν έχεις ένα high refresh rate monitor, μπορεί να παρατηρήσεις «σπασίματα» κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού. Αυτό συμβαίνει γιατί ο ρυθμός ανανέωσης της οθόνης και τα καρέ ανά δευτερόλεπτο του παιχνιδιού δεν συμβαδίζουν. Σε πολλά σύγχρονα monitors, όμως, υπάρχει τρόπος να συγχρονίσεις την ανανέωση του πάνελ με τον ρυθμό παραγωγής καρέ της κάρτας γραφικών. Τεχνολογίες όπως το G-Sync της Nvidia και το FreeSync της AMD εξασφαλίζουν πως τα fps και τα Hz είναι ίσα κάθε στιγμή έτσι ώστε η εικόνα να είναι εξαιρετικά ομαλή και χωρίς «σπασίματα» όταν παίζεις παιχνίδια.

Οφέλη των υψηλών Hz για gaming, πέρα από την ομαλή κίνηση

Ο υψηλότερος ρυθμός ανανέωσης κάνει την εικόνα να φαίνεται πιο καθαρή καθώς δεν προκαλούνται παραμορφώσεις ή θόλωμα της εικόνας λόγω της κίνησης ενός παιχνιδιού. Λόγω των πολλών Hz μειώνεται το λεγόμενο “motion blur”. Επίσης, αν προβάλλονται περισσότερα καρέ αφού αναβαθμίσεις σε μία πιο γρήγορη οθόνη (με την προϋπόθεση ότι ο υπολογιστής παράγει επίσης υψηλό αριθμό καρέ) τότε θα βελτιωθεί και η αίσθηση απόκρισης των ενεργειών σου. Το αποτέλεσμα του κάθε κλικ σου, δηλαδή, θα εμφανίζεται ταχύτερα στην οθόνη.

Λεπτομέρειες που πρέπει να προσέξεις

Φυσικά, η επιλογή της κατάλληλης οθόνης για τις ανάγκες σου αποτελεί ζήτημα πολλών παραγόντων και όχι αποκλειστικά του ρυθμού ανανέωσης. Σε ό,τι αφορά την καθαρότητα της εικόνας, πέρα από τα Hz, σημαντικό ρόλο παίζουν επίσης ο χρόνος απόκρισης, η τεχνολογία του πάνελ, και οι ρυθμίσεις που θα επιλέξεις. Ένας υψηλός ρυθμός ανανέωσης σε συνδυασμό με χαμηλό χρόνο απόκρισης μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα την εμφάνιση θολώματος ή του φαινομένου του “ghosting”, οπότε θα πρέπει να λάβεις υπόψη σου και αυτά τα χαρακτηριστικά.

Επιπλέον, πρέπει να βεβαιωθείς πως το σύστημά σου μπορεί να αξιοποιήσει την οθόνη που θες να αποκτήσεις. Αν τα αγαπημένα σου παιχνίδια τρέχουν μετά βίας στα 60fps τότε η μετάβαση σε ένα monitor 144Hz δεν θα αποτελεί ουσιαστική αναβάθμιση για εσένα. Πρέπει το hardware και η οθόνη που θα επιλέξεις να αλληλοσυμπληρώνουν το ένα τις ικανότητες του άλλου. Τέλος, πρέπει να έχεις υπόψη σου και δύο ακόμα παράγοντες, τους οποίους μπορεί να θεωρείς ασήμαντους: το καλώδιο σύνδεσης και τη θύρα στην οποία συνδέεται η οθόνη σου. Σε πολλά monitor, ο μέγιστος ρυθμός ανανέωσης μπορεί να επιτευχθεί μόνο όταν χρησιμοποιείται συγκεκριμένη θύρα, ενώ θα πρέπει να επιλέξεις και καλώδια που υποστηρίζουν τον μέγιστο ρυθμό μετάδοσης δεδομένων που χρειάζεται για να συνεργάζονται σωστά ο υπολογιστής και η οθόνη σου.

Παράδειγμα 1 (laptop): Μπορεί η θύρα DisplayPort της οθόνης που σκέφτεσαι να αγοράσεις να υποστηρίζει 144Hz ενώ οι θύρες HDMI να υποστηρίζουν μέχρι 120Hz. Αν θες να συνδέσεις το gaming laptop σου που έχει μόνο έξοδο HDMI τότε θα περιοριστείς στα 120Hz, ακόμα κι αν ο υπολογιστής σου παράγει περισσότερα fps.

Παράδειγμα 2 (desktop): Σε σταθερό υπολογιστή όπου η κάρτα γραφικών εξοπλίζεται με 3 εξόδους HDMI, δεν είναι όλες οι θύρες ίσες. Πιθανόν μόνο μία από αυτές να υποστηρίζει το πρότυπο HDMI 2.1, το οποίο παρέχει τη βέλτιστη εμπειρία. Έτσι, θα πρέπει να προσέξεις η νέα σου οθόνη να υποστηρίζει HDMI 2.1 αλλά και να τη συνδέσεις στην ανάλογη θύρα αφού την αποκτήσεις.

Από 60 έως 500Hz, έχουμε την επόμενη οθόνη σου

Όπως καταλαβαίνεις, ο ρυθμός ανανέωσης είναι ένας σημαντικός παράγοντας επιλογής οθόνης. Το αν είναι ο σημαντικότερος ή αν άλλα χαρακτηριστικά έχουν μεγαλύτερη αξία εξαρτάται από τη χρήση για την οποία προορίζεται ένα monitor. Πιστεύουμε πάντως πως τώρα γνωρίζεις τα πάντα για τα Hz στις οθόνες, οπότε μπορείς να ψάξεις πιο εμπεριστατωμένα το επόμενο monitor σου. Στα Public θα βρεις μοντέλα για όλες τις ανάγκες, από απλή χρήση γραφείου μέχρι gaming υψηλών επιδόσεων! Θα σε αφήσουμε με μία συμβουλή: Αν τελικά έκανες την αναβάθμιση σε οθόνη με υψηλό ρυθμό ανανέωσης, μην ξεχάσεις να πας στις ρυθμίσεις του λειτουργικού συστήματος και να αλλάξεις τον προεπιλεγμένο ρυθμό ανανέωσης!