Τι θα έχανες αν έσβηνε τώρα ο υπολογιστής σου;

Με το ερώτημα του τίτλου δεν θέλουμε να θέσουμε απλά ένα νοητικό πείραμα. Θέλουμε να σκεφτείς όντως τις συνέπειες του να χαλάσει ο υπολογιστής σου και να μην έχεις πρόσβαση σε αυτόν! Πόσα αρχεία, πόσες αναμνήσεις, πόση δουλειά θα χάσεις αν ξαφνικά παρουσιαστεί ένα πρόβλημα που θα θέσει τη συσκευή σου εκτός λειτουργίας; Ξέρουμε ότι αυτό είναι ένα σενάριο που δεν θέλεις να το σκέφτεσαι. Ο καλύτερος τρόπος να μην σε απασχολήσει ποτέ, όμως, είναι να προετοιμαστείς για αυτό το ενδεχόμενο. Αυτό μας υπενθυμίζει η World Backup Day 2026, η οποία έρχεται στις 31 Μαρτίου και μας προτρέπει να κρατήσουμε αντίγραφα ασφαλείας των δεδομένων μας, διατηρώντας τα ζωντανά για πάντα.

Γιατί είναι σημαντικό να κάνεις backup τα αρχεία σου

Μπορεί η συσκευή σου να λειτουργεί καλά και να θεωρείς ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Η απώλεια δεδομένων είναι πιο συχνή από ό,τι φαντάζεσαι όμως. Ακόμα κι αν απέκτησες πρόσφατα νέο laptop ή smartphone, ένα ατύχημα πέρα από τον έλεγχό σου μπορεί να καταστρέψει σημαντικά αρχεία που δεν θες να χάσεις. Αν αναλογιστείς πως κάθε λεπτό στον κόσμο σημειώνονται 113 κλοπές κινητών, περίπου 10-20% των υπολογιστών θα αντιμετωπίσουν malware μέσα σε ένα έτος, και πως το 29% της απώλειας δεδομένων συμβαίνει από ατύχημα, τότε σίγουρα δεν θέλεις να ανήκεις στο 21% των ανθρώπων που δεν έχουν κάνει ποτέ backup!

Ο ιδανικός τρόπος να κρατήσεις αντίγραφα ασφαλείας

Πριν σβήσει ο υπολογιστής σου λοιπόν, ας δούμε πρακτικούς τρόπους για να βεβαιωθείς πως τα αρχεία σου θα παραμείνουν ασφαλή ακόμα κι αν εμφανιστεί κάποιο πρόβλημα. Ο χρυσός κανόνας των backup είναι ο λεγόμενος «3-2-1». Τι σημαίνει αυτό; Πως, ιδανικά, πρέπει να κρατάς 3 αντίγραφα των αρχείων σου, σε 2 διαφορετικά μέσα αποθήκευσης, και 1 από αυτά τα αντίγραφα θα πρέπει να βρίσκεται σε διαφορετική τοποθεσία. Βασιζόμενος σε διαφορετικούς τύπους συσκευών και εναλλακτικές τοποθεσίες, δεν υπάρχει ένα κοινό σημείο που αν αστοχήσει μπορεί να απειλήσει την ασφάλεια των δεδομένων σου.

Μπορεί τα 3 αντίγραφα να σου ακούγονται πολλά, αλλά πιθανότατα ήδη να εφαρμόζεις τον κανόνα «3-2-1» χωρίς να το συνειδητοποιείς. Το πρώτο από τα 3 αντίγραφα υπάρχει στη συσκευή σου. Εκτός από το laptop ή το smartphone σου, μπορεί να έχεις περάσει τα σημαντικότερα αρχεία σου και σε έναν εξωτερικό σκληρό δίσκο. Αν τώρα έχεις ενεργοποιήσει και την αποθήκευση στο cloud, τότε έχεις 3 αντίγραφα, με το 1 από αυτά να βρίσκεται στις υποδομές του παρόχου cloud. Σε αυτή την περίπτωση, οποιαδήποτε συσκευή κι αν παρουσιάσει πρόβλημα υπάρχει εναλλακτική για να επαναφέρεις τα αρχεία σου.

Το πρώτο βήμα για να προστατέψεις τα αρχεία σου

Εκτός από το σενάριο που είδαμε παραπάνω, υπάρχουν πολλοί ακόμα τρόποι για να βεβαιωθείς πως δεν θα χάσεις ποτέ τα αρχεία που έχουν αξία για εσένα. Πέρα από την πρωταρχική συσκευή αποθήκευσης, καλό είναι να έχεις ακόμα ένα αντίγραφο σε εξωτερικό μέσο. Το μέσο που θα επιλέξεις εξαρτάται  από τις ανάγκες σου σε αποθηκευτικό χώρο. Η πιο αξιόπιστη λύση είναι ένας εξωτερικός δίσκος SSD, αλλά το κόστος τους είναι ακριβότερο σε σχέση με έναν σκληρό δίσκο HDD. Οι HDD προσφέρουν μεγαλύτερη χωρητικότητα πιο οικονομικά οπότε αν τα backup σου είναι μεγάλα μόνο αυτή η λύση σου ταιριάζει.

Χρήσιμα μέσα αποθήκευσης μπορεί να είναι επίσης τα USB sticks και οι κάρτες SD/microSD ανάλογα με τις ανάγκες σου. Σήμερα μπορείς να βρεις USB sticks εκατοντάδων GB, δίνοντάς σου έτσι την ευκολία να κρατάς backup όπου κι αν βρίσκεσαι. Οι κάρτες μνήμης είναι το πρωταρχικό μέσο αποθήκευσής αν ασχολείσαι με τη φωτογραφία. Περνώντας τις εικόνες στον υπολογιστή σου θα δημιουργήσεις αμέσως ένα δεύτερο αντίγραφο. Αν όμως θες να αδειάσεις την κάρτα για να συνεχίσεις απρόσκοπτα τις λήψεις, τότε και πάλι θα χρειαστείς έναν εξωτερικό δίσκο για να μην έχεις τα πάντα στον υπολογιστή σου.

Φτιάξε το δικό σου cloud

Είπαμε όμως πως καλό θα είναι να έχεις και ένα τρίτο αντίγραφο. Οπότε καλό θα είναι να χρησιμοποιείς και μία υπηρεσία cloud. Όλες οι μεγάλες εταιρείες λογισμικού παρέχουν τις δικές τους λύσεις, οι οποίες όμως περιορίζουν τη διαθέσιμη χωρητικότητα αν έχεις το δωρεάν πλάνο, ενώ αν θες περισσότερο χώρο τότε θα πρέπει να καταβάλεις ένα μηνιαίο ποσό. Υπάρχει όμως και μία ακόμα επιλογή, η δημιουργία ενός ατομικού cloud! Αυτό μπορεί να επιτευχθεί φτιάχνοντας τον δικό σου διαδικτυακό αποθηκευτικό χώρο μέσω μίας συσκευής NAS (Network Attached Storage).

Ουσιαστικά, ο NAS είναι ένας υπολογιστής στον οποίο συνδέεις πολλούς εξωτερικούς δίσκους. Συνδέοντάς τον στο δίκτυο, μπορείς να στέλνεις στον NAS αρχεία από τον υπολογιστή σου ή άλλες συσκευές και αυτά να αποθηκεύονται εκεί. Η συντριπτική πλειοψηφία των σύγχρονων NAS λύσεων δίνει όμως και τη δυνατότητα να λειτουργεί η συσκευή και ως cloud, να μπορείς να συγχρονίσεις αρχεία δηλαδή ακόμα και όταν είσαι εκτός του οικιακού σου δικτύου. Η λύση αυτή ενδείκνυται τόσο για οικιακή χρήση (αν έχεις μεγάλο όγκο δεδομένων) όσο και για μικρές επιχειρήσεις που χρειάζονται έναν ασφαλή τρόπο για να αποθηκεύουν τα αρχεία τους.

Πρακτικές συμβουλές για ασφαλή αρχεία

Ένας από τους λόγους που πολλοί χάνουν τα αρχεία τους είναι οι ηλεκτρικές βλάβες. Η αυξομειώσεις στην τάση ή μία διακοπή ρεύματος μπορεί να καταστρέψουν τις συσκευές σου. Απόφυγε αυτό το βασικό πρόβλημα επενδύοντας σε ένα UPS. Αυτό θα σου εγγυηθεί πως ο υπολογιστής, τα περιφερειακά και ο NAS σου θα είναι προστατευμένα σε περίπτωση ηλεκτρικών προβλημάτων.

Αν χρησιμοποιείς συστοιχία δίσκων για αποθήκευση (π.χ. σε NAS) τότε μία ακόμα ενδεδειγμένη πρακτική είναι να αξιοποιήσεις κάποιο σύστημα RAID. Μέσω RAID προσθέτεις ένα ακόμα επίπεδο προστασίας καθώς αν κάποιος από τους δίσκους του συστήματος χαλάσει εσύ δεν θα χάσεις κανένα αρχείο. Χρησιμοποιώντας κάποιο σύστημα πλεονασμού RAID θα θυσιάσεις λίγο από το συνολικό χώρο της συστοιχίας, αλλά θα είσαι βέβαιος πως δεν θα χαθεί τίποτα σε περίπτωση βλάβης.

Φυσικά, τίποτα από αυτά δεν έχει σημασία αν δεν κάνεις τακτικό backup! Η χειροκίνητη λήψη αντιγράφων ασφαλείας δεν είναι και τόσο εύκολη υπόθεση βέβαια. Ευτυχώς όμως υπάρχουν πολλές εφαρμογές που μπορούν να σε βοηθήσουν να αυτοματοποιήσεις τη διαδικασία.

Όπως κι αν αποφασίσεις να κρατήσεις αντίγραφο ασφαλείας των αρχείων σου, όμως, το σημαντικό είναι να το κάνεις! Έστω και «ημιτελώς», έστω και χειροκίνητα, είναι καλύτερο να έχεις ένα αντίγραφο ασφαλείας κι ας μην είναι απόλυτα ενήμερο από το να χάσεις τα πάντα. Ακολούθησε την προτροπή της World Backup Day λοιπόν και φρόντισε να κρατήσεις τα αρχεία σου ασφαλή πριν παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα κι όχι μετά, που η ανάκτηση είναι απείρως πιο δύσκολη!