Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2025: Οι συγγραφείς που πρωταγωνίστησαν

Μετά την παρουσίαση της βραχείας λίστας, το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου τα ονόματα των μεγάλων νικητών για τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας 2025. Θυμίζουμε πως τα βραβεία απονέμονται σε βιβλία που κυκλοφόρησαν το 2024, βιβλία τα οποία άφησαν το στίγμα τους στο χώρο της λογοτεχνίας και του πολιτισμού.

Τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας είναι μαζί με τα Βραβεία της Ακαδημίας Αθηνών οι δύο εμβληματικοί θεσμοί βράβευσης λογοτεχνικών έργων στη χώρα μας. Για την ιστορία, τα πρώτα βραβεία απονεμήθηκαν το μακρινό 1956. Νικητές τότε ήταν ο Μ. Καραγάτσης (Μυθιστόρημα). ο Νικηφόρος Βρεττάκος (Ποίηση) ο Νίκος Καζαντζάκης (Θεατρικό) και ο Κλέων Παράσχος (Δοκίμιο). 70 χρόνια μετά, τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας συνεχίζουν να τιμούν σπουδαίους Έλληνες λογοτέχνες με μεγάλη συνεισφορά στο χώρο των γραμμάτων αλλά και νέες λογοτεχνικές φωνές με αστείρευτο ταλέντο που αποτελούν το μέλλον του βιβλίου. Στο φετινό θεσμό απονεμήθηκαν βραβεία στις κατηγορίες «Μυθιστόρημα», «Διήγημα-Νουβέλα», «Ποίηση», «Δοκίμιο-Κριτική», «Μαρτυρία - Βιογραφία - Χρονικό - Ταξιδιωτική Λογοτεχνία» και «Πρωτοεμφανιζόμενος Συγγραφέας».

Μυθιστορήματα, νουβέλες & ποιητικές συλλογές

Ξεκινάμε με το «Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων», το οποίο απονεμήθηκε στους νεοελληνιστές Vincenzo Rotolo, Jacques Bouchard, Roderick Beaton και Μόσχο Μορφακίδη-Φυλακτό για τη συνολική προσφορά τους στο χώρο της ελληνικής ιστορίας και λογοτεχνίας.

Το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος πήγε ομόφωνα στον Μίνω Ευσταθιάδη για το «Σου γράφω από την κοιλιά του κτήνους» (Εκδόσεις Μεταίχμιο). Ναι, ο τίτλος είναι κάτι παραπάνω από «δυνατός» και το ίδιο ισχύει και για το περιεχόμενο του βιβλίου. Ένα στυγερό έγκλημα στο κέντρο του Μονάχου συνδέεται αναπάντεχα με την απαγωγή ενός κοριτσιού εικοσιπέντε χρόνια νωρίτερα. Μέσα από επιστολές, ο βασικός ύποπτος (και αφηγητής) παρουσιάζει τον άτεγκτο χαρακτήρα της εξουσίας και του «σωφρονισμού».

Στην κατηγορία «Διηγήματος-Νουβέλας», η Μαρία Μαμαλίγκα βραβεύτηκε για το «Μερκάντο» (Εκδόσεις Εστία). Με το βλέμμα στραμμένο στην αιματηρή ιστορία του Ολοκαυτώματος, η νουβέλα μιλάει συνολικά για το νόημα της ζωής, του θανάτου και της αγάπης, ακολουθώντας μια ηρωίδα που αναζητά τα ίχνη της οικογένειάς της.

Το Κρατικό Βραβείο Ποίησης απονεμήθηκε στη Δήμητρα Κωτούλα για τη «Λάμια» (Εκδόσεις Πατάκη). Η συλλογή εμπνέεται από την τραγική φιγούρα της κόρης του Ποσειδώνα, για να μιλήσει με δυνατή φωνή για τη σύγχρονη ιστορία και το σήμερα. Ποίηση γεμάτη ένταση, εικόνες και συναισθήματα.

Το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα απονεμήθηκε στον Θοδωρή Τσομίδη για τη «Γέννα. Μια ιστορία σε τρεις εποχές» (Εκδόσεις Πατάκη). Πρόκειται για ένα φιλόδοξο λογοτεχνικό ντεμπούτο που παρακολουθεί τη διαδρομή μιας οικογένειας στον χρόνο.

Το Ειδικό Κρατικό Βραβείο δόθηκε στον Νικήτα Σινιόσογλου για το «Απομονωτήριο λοιμυπόπτων ζώων» (Εκδόσεις Κίχλη), ένα βιβλίο που επιλέγει και κατορθώνει να ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα.

Non-fiction βιβλία για το χθες και το σήμερα

Στην κατηγορία «Δοκίμιο-Κριτική», το βραβείο έλαβαν δύο συγγραφείς. Ο Λυκούργος Κουρκουβέλας βραβεύτηκε για το «Φραντς Κάφκα. Πολιτική και Κουλτούρα στη Μεταπολεμική Εποχή» (Εκδόσεις Πεδίο), μια μελέτη που επανατοποθετεί τον Τσέχο λογοτέχνη στο πολιτικό και πολιτισμικό του πλαίσιο. Ο Στέφανος Τραχανάς τιμήθηκε για το «Ο κύκλος. Επιστήμη και δημοκρατία σε ανήσυχους καιρούς» (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης), ένα στοχαστικό βιβλίο για τη σχέση επιστήμης, κοινωνίας και δημοκρατίας.

Στην κατηγορία «Μαρτυρίας-Βιογραφίας» ο Κωστής Καρπόζηλος ξεχώρισε με το «Ελληνικός κομμουνισμός. Μια διεθνική ιστορία (1912-1974)» (Εκδόσεις Αντίποδες), μια εκτενή αφήγηση που τοποθετεί την ιστορία του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος σε ένα διεθνές πλαίσιο.

Τέλος, τιμητική διάκριση απονεμήθηκε στα περιοδικά Byzantine and Modern Greek Studies και Journal of Modern Greek Studies για τη συμβολή τους στη διάδοση των νεοελληνικών σπουδών διεθνώς.