Η Σοφία Ζαραμπούκα πιστεύει πως μπορείς να μιλήσεις στα παιδιά για κάθε θέμα

Πριν από λίγες μέρες ο Σταύρος Διοσκουρίδης υποδέχτηκε στο studio του “Explainer” την Σοφία Ζαραμπούκα. Η σπουδαία συγγραφέας και εικονογράφος ήταν καλεσμένη στο podcast του News 24/7, σε ένα “Book Edition” επεισόδιο που δημιουργήθηκε με την υποστήριξη των Public. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης μίλησε για τον κόσμο του βιβλίου σήμερα, τη δική της σχέση με το βιβλίο -τόσο ως δημιουργός όσο και ως αναγνώστης-, αλλά και το πώς μέσα από το πρώτο της βιβλίο, «Στο δάσος», το οποίο γράφτηκε κατά την περίοδο της Χούντας, μίλησε στα παιδιά για ένα δύσκολο θέμα, τη δικτατορία.

«Το βιβλίο είναι και αντικείμενο»

Ένα από τα ζητήματα που κλήθηκε να σχολιάσει κατά τη διάρκεια του επεισοδίου η Σοφία Ζαραμπούκα είναι η σχέση των παιδιών με το βιβλίο σήμερα. Σε μία εποχή που κυριαρχεί η οθόνη, βρήκε τη ευκαιρία να μας υπενθυμίσει την αξία του βιβλίου ως ένα απτό αντικείμενο που εμπλουτίζει την καθημερινότητά μας. Για την ίδια, δεν έχει αξία μόνο το περιεχόμενο, αλλά και η αίσθηση ενός βιβλίου και, όπως αποκάλυψε, έχει πολλά έργα στη βιβλιοθήκη της τα οποία δεν έχει διαβάσει αλλά τα απέκτησε γιατί ένιωσε πως ήθελε να τα έχει στο χώρο της.

«Δεν πιστεύω ότι υπάρχει θέμα που δεν μπορείς να το αγγίξεις για τα παιδιά»

Φυσικά, η συζήτηση δεν θα μπορούσε να μην στραφεί και στο πρώτο της βιβλίο, μέσω του οποίου μίλησε στους μικρούς αναγνώστες για τη δικτατορία. Το παιδικό βιβλίο «Στο δάσος» γράφτηκε κατά την περίοδο της Χούντας και κυκλοφόρησε το 1975 και εξηγεί στα παιδιά τη σημασία της λέξης «δικτατορία». Παρότι έχουμε να κάνουμε με ένα πολύ δύσκολο θέμα, η Σοφία Ζαραμπούκα μάς θύμισε πως και τα παιδιά έζησαν κι αυτά τα γεγονότα, ήταν μέσα, άκουγαν συνθήματα. Αυτό το γεγονός, σε συνδυασμό με την πεποίθησή της πως δεν υπάρχει θέμα που δεν μπορείς να το αγγίξεις απλά επειδή μιλάς στα παιδιά, ήταν η ιδέα να δημιουργήσει το πρώτο της έργο. Σίγουρα χρειάζεται να τους το πεις με τρόπο κατανοητό, διευκρίνισε, αλλά δεν θεωρεί πως υπάρχει κάποιο «μυστικό» καθώς τα παιδιά έχουν τη δυνατότητα να κατανοήσουν περίπλοκες έννοιες. Αυτό που χρειάζεται είναι να τους εξηγηθούν με τρόπο προσιτό.

Η ευθύνη του να δημιουργείς για παιδιά και το βιβλίο που πρέπει να υπάρχει σε κάθε βιβλιοθήκη

Όταν η Σοφία Ζαραμπούκα ξεκίνησε την πορεία της στο χώρο ήταν πρωτοπόρος καθώς δεν υπήρχε ουσιαστικά η αγορά του παιδικού βιβλίου όπως την ξέρουμε σήμερα. Οπότε θεωρεί πως ήταν και τυχερή που ξεκίνησε να εργάζεται στο χώρο αυτό όταν αυτός μόλις είχε έκανε τα πρώτα του βήματα. Και μάλιστα, πιστεύει πως για 40 χρόνια το παιδικό βιβλίο γνώριζε σταθερά ανοδική πορεία, αν και πλέον εκτιμά πως ο κλάδος βρίσκεται σε κάθοδο. Μπορεί να υπάρχουν πολλά περισσότερα βιβλία στη διάθεση μας σήμερα, αλλά η μαζικότητα δεν είναι απαραίτητα καλό πράγμα.

Σε ερώτηση του Σταύρου Διοσκουρίδη για το αν είναι μεγαλύτερη ευθύνη να δημιουργείς για ένα κοινό που δεν έχει διαπλάσει ακόμα τα χαρακτηριστικά του, απάντησε πως ποτέ δεν έβλεπε τη συγγραφή από αυτή τη σκοπιά. Γράφει σαν να είναι κι εκείνη παιδί. Επισήμανε επίσης το πόσο σημαντικό είναι να αρέσει και στον γονιό αυτό που διαβάζει στο παιδί του και πως ένα καλό παιδικό βιβλίο καταφέρνει να μιλήσει σε ένα ακόμα επίπεδο στον ενήλικα που το διαβάζει.

Η εμφάνιση της Σοφίας Ζαραμπούκα στο πρόσφατο επεισόδιο του “Explainer” έκλεισε με την ίδια να αποκαλύπτει ποιο βιβλίο πιστεύει πως πρέπει να βρίσκεται σε κάθε βιβλιοθήκη. Δεν θα σου αποκαλύψουμε ποιο είναι – για να το μάθεις θα πρέπει να πατήσεις play στο βίντεο – αλλά θα σου δώσουμε ένα hint: είναι βιβλίο της Πηνελόπης Δέλτα. Και προφανώς όσα διάβασες μέχρι τώρα δεν είναι παρα μόνο ένα μικρό μέρος από όσα ειπώθηκαν σε αυτό το Book Edition επεισόδιο του podcast που δημιουργήθηκε μαζί με τα Public. Παρακολούθησε όλο το επεισόδιο εδώ:

«Στο Δάσος» - Ας γνωρίσουμε λίγο καλύτερα το βιβλίο της Σοφίας Ζαραμπούκα

Μέσα σε μία τόσο μακρόχρονη καριέρα, το έργο της Σοφίας Ζαραμπούκα έχει πάρα πολλά να επιδείξει. Τα βιβλία που έχει γράψει και εικονογραφήσει έχουν μιλήσει στα παιδιά για πολύπλοκα ζητήματα, έχουν κάνει τους μύθους της αρχαιότητας κατανοητούς, και της έχουν χαρίσει διεθνή αναγνωρισιμότητα. Το «Δάσος» όμως, 50 και πλέον χρόνια από την κυκλοφορία του, παραμένει ίσως το σημαντικότερο έργο της. Σε αυτό, χρησιμοποιώντας όχι παιδική αλλά αλληγορική γλώσσα μιλά στα παιδιά για τη Χούντα. Στο δάσος το μεγάλο και δυνατό ζώο νομίζει ότι τα ξέρει όλα και αναλαμβάνει την εξουσία. Παρουσιάζοντας υπό αυτό το πρίσμα την κατάσταση, εξηγεί την έννοια της δικτατορίας στα παιδιά, με σκοπό να μην τη ζήσουμε ποτέ ξανά. Στα Public θα βρεις τόσο το πρώτο έργο της, «Στο δάσος», όσο και όλη τη βιβλιογραφία της Σοφίας Ζαραμπούκα.