Το 1ο Διεθνές Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Αθήνας είναι γεγονός!

Περίπου έναν αιώνα πριν, στην αριστερή όχθη του Παρισιού, στο Café de Flore και στο Les Deux Magots, συναντιόνταν η «Χαμένη Γενιά». Αποτελούμενη από Αμερικανούς λογοτέχνες και καλλιτέχνες, μεταξύ των οποίων ήταν οι Έρνεστ Χέμινγουεϊ, Φ. Σκοτ Φιτζέραλντ, Τζον Ντος Πάσος και Γερτρούδη Στάιν, δημιούργησαν μια κοινότητα αφιερωμένη στη λογοτεχνία. Με τα χρόνια, όλο και περισσότερες ομάδες συγγραφέων ενώθηκαν για να τιμήσουν την τέχνη των Γραμμάτων.

Σήμερα, έναν αιώνα μετά, η σκυτάλη περνά στην Αθήνα. Στην καρδιά της πόλης, την Τεχνόπολη του δήμου Αθηναίων, έρχεται το 1ο Φεστιβάλ Λογοτεχνίας για να «εισάγει δυναμικά την πόλη στον παγκόσμιο λογοτεχνικό χάρτη», όπως χαρακτηριστικά σημείωσε ο δήμαρχος Χάρης Δούκας. Από τις 27 έως τις 29 Μαρτίου, περισσότεροι από 30 Έλληνες και διεθνείς συγγραφείς συναντιούνται σε μια τριήμερη γιορτή αφιερωμένη στις λέξεις και τις ιδέες. Από τις 23 Μαρτίου, θα μπορείς να κλείσεις δωρεάν το εισιτήριό σου και να εξασφαλίσεις τη θέση σου. Πάμε να δούμε αναλυτικά όσα θα συμβούν στο φεστιβάλ;

Μια πολυμορφική πολιτιστική εμπειρία με δεκάδες διεθνείς συγγραφείς 

Ομιλίες, ανοιχτές συζητήσεις, εργαστήρια, παρουσιάσεις και υπογραφές βιβλίων συνθέτουν ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα που μάς προσκαλεί σε έναν ζωντανό και εξωστρεφή διάλογο με τη σύγχρονη λογοτεχνία. Για τρεις συνεχείς ημέρες, η Αθήνα θα αποτελέσει το κέντρο του λογοτεχνικού κόσμου, με δεκάδες διεθνείς παρουσίες υψηλού κύρους να δίνουν το «παρών» στον νέο θεσμό. Λάσλο Κρασναχορκάι, Κέβιν Μπάρι, Ντέιβιντ Σολόι , Σέλβα Αλμάδα, Νικόλ Κράους είναι μερικοί απ’ όσους θα παρευρεθούν στο φεστιβάλ και θα έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε από κοντά. 

Η εναρκτήριος ομιλία του φεστιβάλ με τίτλο «Ένας άνεμος που σαρώνει» θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 27 Μαρτίου με καλεσμένη τη Σέλβα Αλμάδα, μία από τις πιο ξεχωριστές φωνές της σύγχρονης αργεντίνικης και λατινοαμερικανικής λογοτεχνίας και συγγραφέα του βιβλίου «Not a river». Μαζί με την δημοσιογράφο και κριτικό βιβλίου Τίνα Μανδηλαρά, θα αναλύσουν τη σχέση κοινωνίας και γραφής, αλλά και πώς ιστορίες με τοπικό αφήγημα μπορούν να μιλήσουν σε όλο τον κόσμο. Μετά την ομιλία, η συγγραφέας θα υπογράψει βιβλία.

Τη σκυτάλη θα πάρει ο κορυφαίος συγγραφέας Laszlo Krasznahorkai, που το 2025 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Η Σουηδική Ακαδημία είχε χαρακτηρίσει τον Ούγγρο λογοτέχνη ως «έναν σπουδαίο επικό συγγραφέα της κεντροευρωπαϊκής παράδοσης, που χαρακτηρίζεται από τον παραλογισμό και τη γκροτέσκα υπερβολή». Στο πλευρό του, η κριτικός του New Yorker και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Wesleyan, Merve Emre, αξιοποιώντας την εμπειρία της από βαθιές συνομιλίες με συγγραφείς, θα ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο γύρω από τον τρόπο με τον οποίο χτίζεται το ιδιαίτερο σύμπαν του Krasznahorkai («The melancholy of resistance», «The last wolf», «Πόλεμος και πόλεμος»), από τις θεματικές του εμμονές μέχρι τη γλωσσική του ιδιοσυγκρασία και τις αφηγηματικές του στρατηγικές. Η συζήτηση θα στραφεί και στα μεγάλα, ανήσυχα ερωτήματα της εποχής: τι ρόλο μπορούν να έχουν σήμερα οι «προφήτες» και οι καθοδηγητικές φωνές; Πώς μπορεί να σταθεί το άτομο απέναντι στις αυξανόμενες εντάσεις και τις σκοτεινές πολιτικές δυναμικές σε Ευρώπη και Αμερική; Μετά τη συζήτηση, ο συγγραφέας θα υπογράψει βιβλία στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο των Παλαιών Φούρνων.

Το Σάββατο 28 Μαρτίου, με αφετηρία το βιβλίο «Τα δάκρυα των ηρώων», ο συγγραφέας Ματέο Νούτσι θα συνομιλήσει με τον καθηγητή κλασικής αρχαιολογίας Δημήτρη Πλάντζο και μαζί θα εξετάσουν τις «Χρήσεις του «κλασικού», σήμερα». Πώς δηλαδή κινητοποιείται σήμερα το «κλασικό»: ως πολιτισμικό κεφάλαιο, ως αισθητικό άλλοθι, ως πολιτική γλώσσα, ως τουριστικό brand, ως επιστημονικό πεδίο που ενίοτε λησμονεί τις ίδιες του τις επενδύσεις. 

Στη συνέχεια, οι Έλληνες συγγραφείς Θεόδωρος Γρηγοριάδης, Ελιάνα Χουρμουζιάδου, Χρήστος Χρυσόπουλος, Μαρία Φακίνου και η Αλεξάνδρα Τράντα «ενορχηστρώνουν» τη συζήτηση «Ο χρόνος είναι ένα παιχνιδάκι. Κι η Αθήνα παντού» – Ο Μένης Κουμανταρέας και η πόλη». Κατά την ομιλία θα επιχειρήσουν να αναδείξουν την ανθρώπινη ματιά και τη φωνή που έδωσε ο σπουδαίος συγγραφέας Μένης Κουμανταρέας στους «αόρατους» ανθρώπους, εκείνων δηλαδή που κινούνται στο περιθώριο, σαν σκιές του εαυτού τους. Επανασυστήνοντας το έργο του μέσα από μια σύγχρονη οπτική και με τη χρήση πολύτιμου υλικού από το αρχείο της ΕΡΤ, θα φωτίσουν ακόμη περισσότερο την πορεία και την προσωπικότητά του.

Κατά τη διάρκεια της 2ης ημέρας του φεστιβάλ (Σάββατο 28 Μαρτίου) θα πραγματοποιηθούν και οι εξής ομιλίες:

•    «Λέσχες ανάγνωσης, πυλώνες φιλαναγνωσίας: μια συζήτηση για την κατάσταση των πραγμάτων και τις προκλήσεις του μέλλοντος» με τις Μικέλα Χαρτουλάρη και Βιβή Γεωργαντοπούλου
•    «Ανδαλουσιανός σκύλος στη Μοντάνα» με τους συγγραφείς Kevin Barry και Χρήστο Αστερίου
•    «Εντάξει με το παρελθόν, τι θα γίνει όμως με το παρόν και το μέλλον της λογοτεχνίας;» με τους Μερβ Έμρε, Τόμας Μίνεϊ και Άθω Δημουλά
•    «Δεν είναι φόνος, είναι γυναικοκτονία» με τις Σέλβα Αλμάδα, Βίκυ Τσελεπίδου, Αναστασία Γρηγοριάδου και Καταρίνα Φόλκμερ
•    «Η ελπίδα ως σφάλμα; Λογοτεχνία και πολιτική στη σκοτεινή Ευρώπη» με τους Λάσλο Κρασναχορκάι, Καρολίν Έμκε, Κωστή Καρπόζηλο και Κωστή Παπαϊωάννου
•    «Αρσενικό», «θηλυκό» και η ιδέα του λογοτεχνικού χαρακτήρα» με τους Νικόλ Κράους, Ντέιβιντ Σολόι (νικητή του Booker Prize 2025 με το Flesh) και Κώστα Καλτσά

Μετά τις ομιλίες και συζητήσεις θα ακολουθήσουν και υπογραφές βιβλίων από τους συγγραφείς και καλεσμένους.

Η 3η ημέρα του φεστιβάλ ξεκινά με μια άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση με τίτλο «Χίλιες εικόνες, χίλιες λέξεις». Οι Νίκος Παναγιωτόπουλος, Κάλλια Παπαδάκη, Παναγιώτης Ευαγγελίδης και Γιάννης Οικονομίδης συναντιούνται στο αμφιθέατρο «Μιλτιάδης Έβερτ», όπου θα συνομιλήσουν για το πού χτυπά σήμερα η καρδιά της αφήγησης, αναλογιζόμενοι τον ανταγωνισμό με τις οπτικοακουστικές πλατφόρμες και τις τηλεοπτικές σειρές, αλλά και την επιρροή τους στη λογοτεχνία. 

Αργότερα, στην ίδια αίθουσα θα βρεθούν οι συγγραφείς Paul Lynch (βραβευμένος με Booker Ιρλανδός πεζογράφος) και Νίκος Α. Μάντης για να αναλύσουν τη διαδικασία της γραφής και της δημιουργίας. Μεταξύ άλλων, στην ομιλία «Πεζογραφία την εποχή της αναταραχής: ο συγγραφέας ως δημιουργός και ως διασώστης της μνήμης», θα τεθούν προς συζήτηση οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας συγγραφέας στην επεξεργασία των ιδεών του, αλλά και στις εμμονές ή τις δημιουργικές «οφειλές» προς άλλα βιβλία και τέχνες. Αφετηρία της συζήτησης είναι το βιβλίο του Λιντς «Πιο πέρα από τη θάλασσα». 

Οι ομιλίες του φεστιβάλ ολοκληρώνονται με τη συζήτηση «Αποδομώντας τη «λευκή σκέψη» μέσα στο ίδιο το γήπεδό της». Ο συγγραφέας Λιλιάν Τυράμ, ο παλαίμαχος ποδοσφαιριστής και σχολιαστής Ντέμης Νικολαΐδης, η ακτιβίστρια Λορέττα Μακόλεϊ και ο δημοσιογράφος Παναγιώτης Μένεγος συζητούν για τα ρατσιστικά στερεότυπα εντός και εκτός γηπέδου, τις ανισότητες και τις στρεβλές κοινωνικές νόρμες, αλλά και για τις δυνατότητες διαφυγής από τις καταπιεστικές δομές σκέψης στην Ελλάδα, στη Γαλλία και διεθνώς.

Κατά τη διάρκεια της 3ης ημέρας του φεστιβάλ (Κυριακή 29 Μαρτίου) θα πραγματοποιηθούν και οι εξής ομιλίες:

•    «Ιστορίες που αποφεύγουμε να πούμε και οδηγίες για το πώς να τις αφηγηθείτε» με τις Καταρίνα Φόλκμερ και Δανάη Σιώζιου
•    «Άνδρας, Γυναίκα, Άλλο: Έχει η γραφή φύλο;» με τους συγγραφείς Ντέιβιντ Σολόι και Σοφία Νικολαΐδου
•    «Όταν όλα γύρω καταρρέουν πώς πλοηγούμαστε σε δάση σκοτεινά;» με τους Νικόλ Κράους και Λευτέρη Καλοσπύρο.

Μετά τις ομιλίες και συζητήσεις θα ακολουθήσουν και υπογραφές βιβλίων από τους συγγραφείς.

Εργαστήρια και παράλληλες δράσεις του φεστιβάλ

Εκτός όμως από τις άκρως ενδιαφέρουσες ομιλίες με τους καλεσμένους, το φεστιβάλ θα πραγματοποιήσει παράλληλες δράσεις και εργαστήρια στα οποία θα μπορούμε να συμμετέχουμε. 

Το Σάββατο 28 Μαρτίου, δύο masterclasses θα λάβουν χώρα. Από τις 14:00 έως τις 15:30, η συγγραφέας Νικόλ Κράους μας προσκαλεί σε ένα προσωπικό εργαστήρι, διαμορφωμένο μέσα από μια ζωή αφιερωμένη στην τέχνη της γραφής, κατά το οποίο θα ιχνηλατήσουμε τα αθέατα μονοπάτια μέσα από τα οποία γεννιούνται οι ιστορίες. Στις 16:00, τη σκυτάλη των εργαστηρίων παίρνει ο Ιρλανδός συγγραφέας Paul Lynch για να μάς παρασύρει σε ένα ταξίδι στη δημιουργικότητα, που βουτά κάτω από την τεχνική και φτάνει στα βαθύτερα ρεύματα του συγγραφικού νου.

Κατά τις ημέρες του φεστιβάλ θα πραγματοποιηθούν και οι παρακάτω παράλληλες δράσεις: 

•    Ξενάγηση στο Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου
•    Art/ Tech Area: Ψηφιακή Τέχνη και Λογοτεχνία Athens Digital Art Festival (ADAF)
•    Προβολή της ταινίας «Οι Αρμονίες Βερκμάιστερ» του Μπέλα Ταρ
•    Περι-διαβάζοντας την Αθήνα. Ξενάγηση με οδηγό τον Μένη Κουμαντα
•    Προβολές από το συλλογικό έργο the AfroGreeks

Κάθε ημέρα ολοκληρώνεται με ένα πάρτι στην αυλή του αμφιθεάτρου. Την Παρασκευή θα γιορτάσουμε υπό τις μουσικές του En Lefko 87.7, το Σάββατο τα decks αναλαμβάνει ο Nostos 100.6, ενώ την Κυριακή το closing party του φεστιβάλ αναλαμβάνουν οι πρωταγωνιστές του έργου the AfroGreeks. 

Για ακόμα περισσότερες πληροφορίες, μπορείς να επισκεφτείς την επίσημη ιστοσελίδα του 1ου Διεθνές Φεστιβάλ Λογοτεχνίας της Αθήνας. Η αντίστροφη μέτρηση για τη γιορτή της λογοτεχνίας έχει ξεκινήσει και τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να κλείσεις δωρεάν το εισιτήριο σου. Πριν όμως το φεστιβάλ, σε περιμένουμε το Σάββατο 21 Μαρτίου στο Public Συντάγματος για να γιορτάσουμε παρέα την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης 2026! Μείνε συντονισμένος στο Public Blog, για να μαθαίνεις πρώτος όλα τα νέα.