Κατανοώντας το φαινόμενο ICE μέσα από τις σελίδες των βιβλίων

H έκρυθμη κατάσταση από τα πρόσφατα γεγονότα στις ΗΠΑ έχει επαναφέρει στο δημόσιο λόγο την προβληματική για τις μεθόδους και τα όρια των κρατικών (υπερ)εξουσιών. Φυσικά, όπως συμβαίνει πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις, η αντιπαράθεση γύρω από τα τεκταινόμενα στους δρόμους των αμερικανικών μεγαλουπόλεων επεκτείνεται και στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού. Για να κατανοήσουμε το φαινόμενο ICE χρειάζεται πρώτα να εξετάσουμε προσεκτικά την ίδια την έννοια των συνόρων. Η παρακάτω reading list θα σε βοηθήσει να καταλάβεις καλύτερα το πώς και το γιατί.

Κατάσταση εξαίρεσης - Giorgio Agamben

Σχολιαστές, αναλυτές και πολιτικοί επιστήμονες συμφωνούν πως το φαινόμενο ICE συνιστά παράδειγμα εργαλειοποίησης της λεγόμενης «Κατάστασης εξαίρεσης». Όπως παρουσιάζει στο ομώνυμο βιβλίο ο Giorgio Agamben, οι κρίσεις ιστορικά αμβλύνουν τα θεσμικά αντίβαρα των δημοκρατιών για χάρη της ασφάλειας. Τι γίνεται όπως όταν η «έκτακτη ανάγκη» γίνεται ο κανόνας; Ο αναγνωρισμένος Ιταλός φιλόσοφος φωτίζει με έναν ουσιαστικό και ριζοσπαστικό τρόπο τη σκοτεινή σχέση που συνδέει τη βία με το δίκαιο.

Activism across borders - Daniel Laqua

Η δράση γεννά αντίδραση και ο ακτιβισμός υπήρξε, ιστορικά, η απάντηση στην καταπίεση. Τα κινήματα ακτιβισμού που μάχονται υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταφέρνουν εδώ και δεκαετίες να υπερβαίνουν σύνορα, ωκεανούς και ηπείρους. Το βιβλίο «Activism across borders» του Daniel Laqua δείχνει πως κινήματα όπως το Occupy Wall Street και το Black Lives Matter δεν είναι αποκλειστικό φαινόμενο του 21ου αιώνα. Το βιβλίο κάνει μια ιστορική αναδρομή στα υπερεθνικά κινήματα ακτιβιστών από το 1870 έως και το σήμερα. Πρωτοβουλίες γενναίων ανθρώπων που σε πολλές περιπτώσεις κατάφεραν να αλλάξουν την ιστορία.

Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας - Tim Marshall

Η παγκόσμια γεωπολιτική είναι ένα διεπιστημονικό πεδίο που συχνά αποθαρρύνει ακόμα και όσους ενημερώνουν τακτικά τη non-fiction γωνιά της βιβλιοθήκης τους. Το βιβλίο-φαινόμενο του Tim Marshall είναι ο καλύτερος οδηγός στο λαβύρινθο των παγκόσμιων εξελίξεων. Σε μια εποχή γενικευμένων οικονομικών, πολιτικών και κοινωνικών ανακατατάξεων, οι «Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας» προσφέρουν με κατανοητό τρόπο πολύτιμες πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο η θέση των κρατών στο χάρτη ορίζει το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον τους.

Borders and Belonging - Hiroshi Motomura

Εν μέσω των περιβαλλοντικών και πολιτικών αλλαγών, το μεταναστευτικό αποτελεί ένα από τα κρισιμότερα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τις ΗΠΑ αλλά και σύσσωμες τις χώρες της Δύσης. Οι μεταναστευτικές πολιτικές μπορούν - και οφείλουν - να είναι ηθικές, με σεβασμό απέναντι στους ανθρώπους που επιλέγουν να φύγουν μακριά από την πατρίδα τους, οραματιζόμενοι ένα καλύτερο μέλλον. Το βιβλίο «Borders and Belonging» αναλύει διεξοδικά τα αίτια και τη διαχείριση της μετανάστευσης, μιας πανανθρώπινης πρακτικής που χάνεται στους αιώνες.

Brexit, Μετανάστευση, Άσυλο, Σύνορα - Μαίρη Ανάγνου

Το Brexit υπήρξε ένα από τα επιδραστικότερα πολιτικά γεγονότα της προηγούμενης δεκαετίας. 10 χρόνια μετά το περιβόητο δημοψήφισμα, ο πολιτικός και κοινωνικός απόηχος της εξόδου της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίζει να επηρεάζει τις διεθνείς εξελίξεις και τις αποφάσεις της Downing Street. Στην πολιτικο-κοινωνική μελέτη της Μαίρης Ανάγνου δίνεται έμφαση στο ρόλο των μεταναστευτικών ροών και την πολιτική που ακολούθησε το Ηνωμένο Βασίλειο στη μετά Brexit εποχή.

The Atlas of Unusual Borders

Αλλάζοντας ύφος, το «The Atlas of Unusual Borders» δείχνει πως η γεωγραφία δεν είναι πάντα όσο «λογική» φαίνεται στο μάτι. Ουκ ολίγες είναι οι περιοχές της γης, που συνορεύουν με τρόπο μάλλον ανορθόδοξο. Περίκλειστα εδάφη, θύλακες, αποσπασμένα εδαφικά τμήματα, υπερπόντιες κτήσεις και άλλες γεωγραφικές οντότητες που πιθανότατα δε γνώριζες. Φυσικά, τα ιδιαίτερα αυτά σύνορα που βρίσκουμε σε όλες τις ηπείρους δεν είναι διόλου τυχαία. Aντικατοπτρίζουν αιώνες πολιτικών εξελίξεων και μας δείχνουν πως η γεωγραφία πάει χέρι-χέρι με την ιστορία.

Against Borders - Luke de Noronha

Μπορείς να φανταστείς έναν κόσμο χωρίς όρια στο χάρτη; Έναν κόσμο χωρίς εθνικούς διαξιφισμούς; Έναν κόσμο χωρίς σύνορα; Αυτό το ουτοπικό, για πολλούς, σενάριο μελετά στο βιβλίο του «Against Borders», ο Luke de Noronha. Στο «μανιφέστο» του, ο Βρετανός συγγραφέας αναλύει το πώς τα σύνορα είναι πολλά περισσότερα από όργανα οριοθέτησης των κρατών. Είναι εργαλεία ελέγχου και καταστολής. Για τους πρόσφυγες, τους μετανάστες αλλά και όλους τους ανθρώπους. Εξού και η λύση που ο ίδιος προτείνει είναι μία. Να καταργηθούν για έναν κόσμο αληθινά ελεύθερο.

Cities Under Siege – Stephen Graham

Στον 21ο αιώνα οι πόλεις εκτός από τόπους συνάθροισης και από κοινού διαβίωσης αποτελούν και εν δυνάμει πεδία μάχης. Αυτό υποστηρίζει ο Stephen Graham στο νέο του βιβλίο με τίτλο «Cities Under Siege», όπου παρουσιάζονται οι τρόποι που η πολιτική βία βρίσκει γόνιμο έδαφος στο αστικό περιβάλλον. Στο στόχαστρο της κρατικής καταστολής δε βρίσκονται μόνο ένοπλες ομάδες αλλά και απλοί πολίτες οι οποίοι χαρακτηρίζονται «απειλή» για το status quo.

Περισσότερα βιβλία για έναν κόσμο που αλλάζει

Οι εξελίξεις τρέχουν με φρενήρεις ρυθμούς και τα βιβλία είναι και πάλι ο καλύτερος οδηγός για έναν κόσμο που αλλάζει. Αν θες να μάθεις καλύτερα τον τρόπο που σκέφτονται και δρουν οι μεγάλοι «πρωταγωνιστές» δεν έχεις παρά να ξεφυλλίσεις τις non-fiction προτάσεις που θα βρεις στα ράφια των Public!

Καλή ανάγνωση!