Η χαρά του να διαβάζεις αργά: Γιατί είναι ο καλύτερος τρόπος ανάγνωσης

Θυμάσαι πότε ήταν η τελευταία φορά που «άφησες» το βιβλίο να σε παρασύρει στο δικό του ρυθμού; Να πάρεις μια ανάσα εκεί που υπήρχε τελεία, να κάνεις μια σύντομη παύση στο κόμμα. Να «παρατηρήσεις» μια λεπτομερή περιγραφή ενός τοπίου, μια έκφραση προσώπου, μια ψυχολογική κατάσταση. Χωρίς δηλαδή να τα προσπεράσεις, ξεπετάξεις, παραλείψεις, μόνο και μόνο για να δεις τι γίνεται παρακάτω. Το slow reading αφορά την ενσυνείδητη ανάγνωση σε κατάσταση πλήρους παρουσίας του αναγνώστη. Σκοπός δεν είναι να διαβάσεις περισσότερα βιβλία, αλλά να εστιάσεις όλη σου τη προσοχή σε αυτό το ένα που βρίσκεται στα χέρια σου - με τον δικό σου ρυθμό. Άλλωστε, μην ξεχνάμε πως οι συγγραφείς αφιερώνουν ατελείωτο χρόνο για να επιλέξουν τη «σωστή» λέξη, να δημιουργήσουν μια ψυχοσύνθεση, να συνεχίσουν το συγγραφικό ταξίδι του έργου τους. Εσύ γιατί να τα προσπερνάς, σαν να κάνεις scrolling;

Τί είναι το slow reading

Σίγουρα, δεν είναι ακόμη ένα trend της εποχής. Οι ρίζες της τέχνης αυτής εντοπίζονται ήδη από τη δεκαετία του ’50, σήμερα όμως η υιοθέτησή της είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Η ταμπέλα του «fast» έχει προστεθεί σε όλες τις συνήθειες μας – fast food, fast news, fast fashion, όλα να είναι και να γίνονται γρήγορα. Το slow reading έρχεται λοιπόν ως μια τρυφερή «αντίσταση» στην εποχή της ταχύτητας. Αντί να κυνηγάμε σελίδες και τίτλους, επιλέγουμε να σταθούμε λίγο παραπάνω σε μια παράγραφο, σε μια λέξη, σε μια εικόνα. Διαβάζουμε πιο αργά για να κατανοούμε βαθύτερα, να νιώθουμε πιο έντονα και να θυμόμαστε για περισσότερο. Έτσι, το βιβλίο παύει να είναι ένα ακόμη «task» στη λίστα μας και γίνεται εμπειρία: ένας προσωπικός χώρος ησυχίας, συγκέντρωσης και ουσιαστικής επαφής με τον εαυτό μας και τον κόσμο των ιδεών. Τα πλεονεκτήματα της τέχνης αυτής είναι πολλά και σε αυτό το άρθρο θα τα αναλύσουμε ένα προς ένα. 

Πλεονέκτημα Νο. 1 - Βελτιωμένη κατανόηση του κειμένου

Το slow reading λειτουργεί σαν ένα φυσικό «φίλτρο» που βοηθά τον εγκέφαλο να επεξεργαστεί πραγματικά όσα διαβάζει, αντί απλώς να τα προσπερνά. Όταν δεν βιαζόμαστε από πρόταση σε πρόταση, δίνουμε χώρο στις λεπτομέρειες, στις σχέσεις μεταξύ των ιδεών και στα μικρά νοήματα που «κρύβονται» στις ιστορίες. Έτσι, θυμόμαστε πιο εύκολα ονόματα, γεγονότα, επιχειρήματα και παραδείγματα, γιατί έχουν ήδη δουλευτεί νοητικά την ώρα της ανάγνωσης. Το κείμενο «κάθεται» καλύτερα στη μνήμη και δεν χρειάζεται να επιστρέφουμε ξανά και ξανά στις ίδιες σελίδες, προσπαθώντας να καταλάβουμε τι χάσαμε την πρώτη φορά.

Πλεονέκτημα Νο. 2 - Ανάπτυξη κριτικής σκέψης

Το slow reading έχει τη δύναμη να μετατρέπει την παθητική κατανάλωση του κειμένου σε ενεργό διάλογο με τις ιδέες. Ως επακόλουθο, η κριτική σκέψη καλλιεργείται και αναπτύσσεται με ουσιαστικό τρόπο. Κατά την αργή ανάγνωση δημιουργούνται οι συνθήκες για να «βυθιστούμε» στο περιεχόμενο, να αναλύσουμε άμεσα τα επιχειρήματα που παρατίθενται, να εντοπίσουμε τα κενά και να θέσουμε ερωτήσεις, διαδικασίες που δεν είναι εφικτές κατά τη γρήγορη ή διαγώνια ανάγνωση ενός βιβλίου. Έτσι, αρχίζουμε να βλέπουμε εναλλακτικές προοπτικές, να ζυγίζουμε απόψεις και να εντοπίζουμε προκαταλήψεις, καταλήγοντας σε τεκμηριωμένες θέσεις που βασίζονται στη λογική. Και το καλύτερο; Μετά την ανάγνωση του βιβλίου, είμαστε σε θέση να μεταφέρουμε κάθε μήνυμα σε τρίτους, να συζητήσουμε για το περιεχόμενο με άλλους αναγνώστες, να γίνουμε κομμάτι της ιστορίας. 

Πλεονέκτημα Νο. 3 - Εμπλουτισμός λεξιλογίου

Η αφιέρωση χρόνου στο κείμενο μεταμορφώνει την εκμάθηση του λεξιλογίου σε φυσική, σχεδόν μαγική, διαδικασία, αντί για μια βαρετή υποχρέωση. Όταν διαβάζουμε αργά, οι άγνωστες λέξεις αποκαλύπτονται μέσα από το πλαίσιο: τις σχέσεις με τις γύρω ιδέες, τις εικόνες και τα συναισθήματα. Επιτρέπουμε δηλαδή στον εγκέφαλο να αφομοιώνει αυτόματα τον γλωσσικό πλούτο και σε δεύτερο χρόνο αποκτάμε την ικανότητα να προσαρμόζουμε οργανικά όσες λέξεις μάθαμε στον λόγο μας. Ως αποτέλεσμα, εκφραζόμαστε πιο εκλεπτυσμένα και «ζωντανά» στην καθημερινότητα με τους γύρω μας.

Πλεονέκτημα Νο. 4 - Εξάσκηση συγκέντρωσης και μείωση άγχους 

Όπως ακριβώς γυμνάζεις το σώμα σου με υπομονετικές επαναλήψεις για να το ενδυναμώσεις, έτσι και το slow reading λειτουργεί σαν ημερήσια γυμναστική για την προσοχή και τη συγκέντρωση. Το μόνο που απαιτείται από εσένα είναι να απομακρυνθείς από ειδοποιήσεις, social media και… το κινητό σου γενικότερα. Υιοθετώντας την τέχνη του slow reading, θα καταφέρεις να διατηρείς το μυαλό σου εστιασμένο σε ένα πράγμα τη φορά, μειώνοντας σταδιακά την εξάρτηση από το κινητό και ενισχύοντας την ικανότητα συγκέντρωσης. Μέσα από αυτή τη συνειδητή παρουσία, θα δεις παράλληλα τα επίπεδα του στρες να πέφτουν αισθητά με φυσικό τρόπο, μετατρέποντας την ανάγνωση σε «καταπραϋντικό» που χαλαρώνει το σώμα και τον νου ταυτόχρονα.

Πλεονέκτημα Νο. 5 – Η μαγεία του flow state

Last but not least, κατά τη διάρκεια της αργής ανάγνωσης θα παρατηρήσεις πώς ο νους οδηγείται φυσικά στο «flow state»: εκείνη την εστιασμένη κατάσταση όπου ο χρόνος «χάνεται» και η παρατεταμένη εμπλοκή με το κείμενο ρέει απρόσκοπτα. Αυτό συμβαίνει γιατί «πυροδοτούνται» διαφορετικές νευρικές οδοί στον εγκέφαλο συγκριτικά με τη γρήγορη σάρωση του κειμένου. Ως αποτέλεσμα, οι περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την εμπάθεια και την φαντασία «ενεργοποιούνται» με ευκολία. Το αποτέλεσμα; Ισχυρότερες, αβίαστες συναισθηματικές συνδέσεις με τις λέξεις, τις ιδέες και τον εαυτό σου.

Ξεκίνα από σήμερα το ταξίδι προς την κατάκτηση του slow reading 

Ακόμα σκέφτεσαι αν σου ταιριάζει αυτή η τεχνική; Διάλεξε ένα βιβλίο που σε καλεί εδώ και καιρό, απομακρύνσου από οθόνες και άσε τις λέξεις να σε οδηγήσουν σε νέες περιπέτειες. Δώσε χρόνο στον εαυτό σου και άρχισε να αγαπάς (από την αρχή) το διάβασμα. Σύντομα θα δεις τη διαφορά: καλύτερη συγκέντρωση, ουσιαστικότερη κατανόηση και βιβλία που μένουν για πάντα. Μείνε συντονισμένος στο Public Blog, για να μαθαίνεις πρώτος όλα τα νέα.