7+1 βιβλία για το παρόν των διεθνών αντιπαραθέσεων

Για τον Ηράκλειτο είναι ο «πατέρας των πάντων». Για τον Ναπολέοντα, «η μαμή της ιστορίας». Για τον Clausewitz, η «συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα». Από την αυγή του ανθρώπινου πολιτισμού έως τον σήμερα, το φάντασμα του πολέμου πλανάται πάνω από τις επιδιώξεις των ισχυρών του κόσμου. Μπορεί ο Fukuyama να διατεινόταν για το υποτιθέμενο «τέλος της ιστορίας» , η πραγματικότητα όμως σήμερα μοιάζει ολότελα διαφορετική. Σε μια εποχή που οι διεθνείς αντιπαραθέσεις μονοπωλούν τα δελτία ειδήσεων, κάθε σελίδα είναι ένα αποτύπωμα αλλά και ένα φως που μας δείχνει το δρόμο προς την αλήθεια.

Ισραήλ, Παλαιστίνη & Μέση Ανατολή

Σε ποιον ανήκει αυτή η γη

Ένα ερώτημα που απασχολεί ακόμα και τους πιο εμβριθείς μελετητές της γεωπολιτικής κατάστασης στη Μέση Ανατολή. Και όμως, σε αυτό το φαινομενικά απλό ερώτημα η απάντηση είναι πολυδιάστατη όσο και πολύπλοκη. Στο βιβλίο «Σε ποιον ανήκει αυτή η γη», ο T.G. Fraser αναλαμβάνει να εξηγήσει πώς φτάσαμε στη σημερινή κατάσταση. Ο πόλεμος που μαίνεται ακόμα στην περιοχή της Γάζας δεν είναι παρά η κορύφωση μιας πολιτικής, πολιτισμικής και θρησκευτικής διαμάχης, οι ρίζες της οποίας φτάνουν στην αποικιοκρατία και τα απότοκα του δυτικού ιμπεριαλισμού στην ευρύτερη περιοχή.

Η Γάζα μπροστά στην ιστορία

Μπορεί στον νου των περισσότερων, η ιστορία να φαντάζει κάτι το μακρινό, ωστόσο κάθε μέρα που περνά γράφεται και μια νέα σελίδα. Για τους ιστορικούς του μέλλοντος η Γάζα θα αποτελέσει σημείο αναφοράς, ένα ακόμα αιματηρό κεφάλαιο στην ιστορία της Μέσης Ανατολής. Οι τραγικές συνέπειες του πολέμου για τον παλαιστινιακό λαό και οι άγριες αντιπαραθέσεις που ακολούθησαν σε διεθνές επίπεδο, στάθηκαν αφορμή για το δοκίμιο του Enzo Traverso. Το βιβλίο «Η Γάζα μπροστά στην ιστορία» μάς καλεί να στοχαστούμε γύρω από τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τις έννοιες του δικαίου και της ηθικής σε έναν κόσμο που μοιάζει να απορρίπτει και τα δύο.

Βιβλία για το σκοτάδι του ναζισμού

Το γκρίζο κύμα

Καθώς οι πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές κρίσεις μοιάζουν να διαδέχονται η μία την άλλη, ο φασισμός προβάλλει και πάλι το τερατώδες του πρόσωπο. Μόνο που αυτή τη φορά επιλέγει να το κάνει πιο «αθόρυβα». Στο βιβλίο «Το γκρίζο κύμα» αναλύεται η διαδρομή των σύγχρονων ακροδεξιών μορφωμάτων. Από τον σκανδιναβικό βορρά μέχρι την Ιταλία και από την Αμερική του Trump στην Αργεντινή του Milei, η ακροδεξιά μοιάζει έτοιμη να επωάσει και πάλι το «αυγό του φιδιού». Στη μελέτη του Πέτρου Παπακωνσταντίνου διακριτή θέση έχει ο ρόλος του λεγόμενου «ακραίου κέντρου», το οποίο ανοίγει διακριτικά το δρόμο για την επέλαση του φασισμού.

Οι ρίζες της ναζιστικής βίας

Τι ήταν αυτό όμως που γέννησε αρχικά τον ναζισμό; Ήταν η διαστροφική ευφυία ενός επίδοξου δικτάτορα; Το άσβεστο μένος του γερμανικού έθνους κατά πάντων; Ή μήπως κάτι πιο πεζό; Κάτι πιο κοινότοπο. Μια θεώρηση του κόσμου που μοιράζονταν ουκ ολίγες ομάδες ανθρώπων στις αρχές του 20ου αιώνα. Διαπλέκοντας ιστορικά γεγονότα με κοινωνικές θεωρίες, ο Enzo Traverso παρουσιάζει στις «Ρίζες της ναζιστικής βίας» τις ιδεολογικές απαρχές του εθνικοσοσιαλισμού. Αυτές εντοπίζονται, μεταξύ άλλων, στο σωβινισμό, τον μιλιταρισμό, τον επιστημονικό ρατσισμό και των δυσβάσταχτων αποζημιώσεων που επιβλήθηκαν με το τέλος του Μεγάλου Πολέμου στη συνθηκολογημένη Γερμανία..

Μελετώντας τον Ελληνικό Εμφύλιο

Δεκεμβριανά 1944: Η Μάχη της Αθήνας

Η μελέτη του προοιμίου του Εμφυλίου Πολέμου είναι η καλύτερη εισαγωγή για να κατανοήσεις την πιο μελανή σελίδα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Στα «Δεκεμβριανά 1944» ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης (συγγραφέας του μπεστ σέλερ «Οι Δωσίλογοι»), αναλύει διεξοδικά τη σύγκρουση ανάμεσα στις δυνάμεις του ΕΑΜ και των Βρετανών, η οποία έλαβε χώρα στην ρημαγμένη πρωτεύουσα πριν ακόμα λήξει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος. Η Μάχη της Αθήνας υπήρξε το πρώτο επεισόδιο του αιματηρού Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου, ο οποίος, εκτός όλων των άλλων, εγκαινίασε και τον Ψυχρό Πόλεμο ανάμεσα στις δύο νικήτριες υπερδυνάμεις.

Οι διεθνείς αντιπαραθέσεις στο χθες και το σήμερα

Guns, Germs & Steel

 Αν και κανένα κράτος, κανένα έθνος και κανένας λαός δεν βγαίνει αλώβητος από έναν πόλεμο, οι «νικητές» και οι «ηττημένοι» ακολουθούν ολότελα διαφορετικές πορείες. Στο βραβευμένο με βραβείο Pulitzer «Guns, Germs & Steel», ο Jared Diamond επιχειρεί να λύσει ένα μεγάλο αίνιγμα της ανθρώπινης ιστορίας: γιατί συγκεκριμένοι λαοί κατάφεραν να επικρατήσουν έναντι των άλλων λαών, αντί για το αντίστροφο. Αντλώντας δεδομένα από διαφορετικά επιστημονικά πεδία, ο συγγραφέας χαρτογραφεί τη δαιδαλώδη διαδρομή που καλείται να ακολουθήσει ένας λαός για να επιβιώσει, να επεκταθεί και να ευημερεύσει αλλά και τους αστάθμητους παράγοντες που καθορίζουν την επικράτηση έναντι του αντιπάλου. Παράγοντες που φτάνουν αρκετά πέρα από τη συμβατική δύναμη πυρός.

The Power of Geography

Μπορούν οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις να ιδωθούν υπό το πρίσμα της γεωγραφίας; Η απάντηση του Tim Marshall στο «The Power Of Geography» είναι ένα μεγάλο «ναι». Το βιβλίο πιάνει το νήμα από εκεί που το άφησε ο «προκάτοχός» του «Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας». Παρουσιάζοντας στοιχεία και γεγονότα από 10 κρίσιμες περιοχές του πλανήτη, ο Marshall αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο η γεωγραφία γίνεται ο αόρατος καταλύτης των γεωστρατηγικών εξελίξεων που λαμβάνουν χώρα μέχρι και αυτή τη στιγμή.

Ο πόλεμος των σκουπιδιών

Παρά τους αναρίθμητους καταστροφικούς πολέμους που έχουν σημειωθεί από καταβολής κόσμου, η κλιματική αλλαγή είναι αυτή που απειλεί – μαζί με τα πυρηνικά – την ανθρωπότητα με ολοκληρωτική καταστροφή. Η επόμενη μεγάλη «μάχη» δεν αποκλείεται να είναι αυτή που θα δοθεί για την προστασία του περιβάλλοντος. Στον «Πόλεμο των σκουπιδιών», ο Alexander Clapp εξερευνά τον αφανή κόσμο της παγκόσμιας διακίνησης αποβλήτων και τα θηριώδη οικονομικά συμφέροντα που στέκονται εμπόδια στη φροντίδα του πλανήτη μας.

Τώρα λοιπόν μπορείς να κατανοήσεις λίγο καλύτερα τις αλλαγές που στήνουν εκ νέου την παγκόσμια «σκακιέρα» της γεωπολιτικής. Ακόμα περισσότερα non-fiction προτάσεις σε περιμένουν στα ράφια των Public για να μάθουμε τον κόσμο μας, μία σελίδα τη φορά.