Πώς χτίζουμε ρουτίνα πριν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι

Η επιστροφή στο σχολείο δεν είναι μία απλή ρουτίνα και το να βοηθήσουμε τα παιδιά να ξεπεράσουν τον αρνητισμό που διακρίνει τα περισσότερα από αυτά τις πρώτες εβδομάδες του Σεπτεμβρίου πρακτικά κάνει και την καθημερινότητα του γονέα πιο λειτουργική.

Ας είμαστε ειλικρινείς – ποιος ενήλικας, αν απουσίαζε 90 ημέρες από την εργασία του, θα επέστρεφε την πρώτη μέρα στο γραφείο ενθουσιασμένος με αυτήν την προοπτική; Δεν είναι, αντίστοιχα, παράλογο να απαιτούμε τα παιδιά να πεταχτούν το πρώτο πρωί από το κρεβάτι ανυπόμονα να στρωθούν πάλι στα θρανία;

Αφού λοιπόν αναγνωρίσουμε ως απόλυτα φυσιολογική την αντίσταση των παιδιών να ξεκινήσουν επίσημα τη σχολική χρονιά, υπάρχουν μερικοί χειρισμοί που θα εξασφαλίσουν την ομαλότερη δυνατή μετάβαση στα νέα δεδομένα.

Οι τρεις -βασικές- προκλήσεις

1. Πρωινή έγερση

Αν ένα παιδί έχει μάθει να ξυπνάει κατά τις 09.00 για τρεις μήνες, είναι αδύνατον να ξυπνήσει ξαφνικά στις 07.00 και να μην επηρεαστεί αρνητικά από αυτό. Ξεκινάμε λοιπόν σταδιακά να βάζουμε το ξυπνητήρι όλο και πιο νωρίς και δεν περιμένουμε τον… αγιασμό να κάνει θαύματα. Παράλληλα, εννοείται, αντίστοιχα το βράδυ η νυχτερινή κατάκλιση πρέπει να γίνεται έγκαιρα και όχι… τα μεσάνυχτα!

2. Ψυχολογική προετοιμασία

Ακόμα και ο… καλύτερος μαθητής, δεν γίνεται να πειστεί ότι τα Μαθηματικά και η Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή θα είναι πιο συναρπαστικά από τις διακοπές που προηγήθηκαν. Ως εκ τούτου, αφού με ηρεμία εξηγήσουμε στο παιδί μας ότι καταλαβαίνουμε απόλυτα την «επιφυλακτικότητά» του και την «επιθυμία του να διαρκέσει το καλοκαίρι λίγο ακόμα» (είναι σημαντική η επιλογή των λέξεων – αν, αντίθετα υιοθετήσουμε έννοιες όπως «σιχαίνεσαι»/ «δεν έχεις καμία όρεξη» κ.ο.κ. τονίζουμε περισσότερο τους αρνητικούς συνειρμούς), του θυμίζουμε αυτά που όντως θα του δώσουν χαρά: το γεγονός πχ ότι θα δει τους φίλους του, ότι θα ξεκινήσει πάλι συστηματικά αυτά που του αρέσουν (καλλιτεχνικά & αθλητικά μαθήματα, κάποια ξένη γλώσσα στην οποία έχει έφεση), ότι δεν θα χαθεί εντελώς ο ελεύθερος χρόνος για παιχνίδι και διασκεδαστικές δραστηριότητες, τότε θα είναι πιο εύκολο να εστιάσει στα θετικά.

3. Διαχείριση οθονών

Εδώ ο βαθμός δυσκολίας ανεβαίνει, καθώς είναι ένα πρόβλημα που απασχολεί τους πάντες και το καλοκαίρι, κυρίως τις ώρες που το παιδί είναι στο σπίτι, μοιάζει πρακτικά αδύνατον να περιοριστεί ο χρόνος έκθεσης σε κινητά, tablet, υπολογιστές, τηλεόραση και κονσόλες ηλεκτρονικών παιχνιδιών. Έχει παρατηρηθεί ότι αρκετά παιδιά αντιμετωπίζουν το σχολικό πρόγραμμα ως… κλεμμένο χρόνο από την πρόσβασή τους στις οθόνες! Είναι σημαντικό πριν το σχολείο μπει σε πλήρες πρόγραμμα, με απαιτητική μελέτη, το παιδί να μάθει ότι η οθόνη δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη καθημερινά. Μπορεί να γίνει μία συμφωνία για τον ακριβή χρόνο και τις ημέρες μέσα στην εβδομάδα που θα μπορεί να χρησιμοποιεί αυτές τις συσκευές. Διαφορετικά, τα όποια προβλήματα θα παραταθούν, αφού ακόμα και τα μαθήματα στο σπίτι θα ολοκληρώνονται πιο πρόχειρα, ώστε να ζητήσει το παιδί μετά ως ανταμοιβή επιπλέον χρόνο σε κάποια οθόνη. Το κλειδί είναι η συνέπεια ανάμεσα σε αυτά που εξαρχής συμφωνούνται και αυτά που τελικά εφαρμόζονται.

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί να βρει ρυθμό;

Το πιο σημαντικό για τους γονείς και γενικά αλλά και ειδικά αυτή την περίοδο είναι να μην εξωραΐζουν το δικό τους παρελθόν συγκρίνοντάς το με τη στάση των παιδιών τους. Φράσεις όπως «εγώ στην ηλικία σου πήγαινα με χαρά κάθε Σεπτέμβριο στο σχολείο» δεν βοηθάνε ιδιαίτερα. Αφενός… δεν ενδιαφέρει κανέναν τι κάναμε εμείς 20 και 30-35 χρόνια πριν, όταν όλο το περιβάλλον ήταν διαφορετικό, αφετέρου είναι πολύ πιθανό να λέμε… ψέματα – όχι απαραίτητα εκούσια, αλλά συχνά ο ανθρώπινος εγκέφαλος τείνει να παραμερίζει κάποιες αρνητικές παραμέτρους. Ναι, συχνά τα χρόνια που περνάμε στο σχολείο είναι μερικά από τα πιο ξένοιαστα και όμορφα  της ζωής μας – το ίδιο ισχύει και για τα παιδιά μας, αλλά… ποιος μαθητής μπορεί να το αντιληφθεί αυτό τη στιγμή που συμβαίνει;

Με κατανόηση, λοιπόν, στον αρνητισμό που θα επιδεικνύουν τα παιδιά, οφείλουμε να τα κάνουμε να νιώσουν ότι είμαστε… με το μέρος τους και όχι απέναντί τους. Κάθε ηλικία έχει διαφορετική αντίληψη και, παρόλο που υπήρξαμε και εμείς παιδιά, το να διαβάσουμε τι καταγράφουν οι ειδικοί γι’ αυτά τα θέματα, είναι ο καλύτερος τρόπος για να χειριστούμε όλες τις δυσκολίες αποτελεσματικά.

Αν έχουμε παιδιά σε κάποια τάξη του δημοτικού, τα βιβλία του Μάριου Μάζαρη, παιδαγωγού με 20ετή εμπειρία στην τάξη, είναι γεμάτα πρακτικές συμβουλές βγαλμένες μέσα από την καθημερινή τριβή με εκατοντάδες παιδιά (και, κατ’ επέκταση, τους γονείς τους). Μόνον τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι στα πρόσφατα Βραβεία Βιβλίου Public, στην κατηγορία Ελληνική Παιδική Λογοτεχνία, το βιβλίο που συγκέντρωσε τις περισσότερες ψήφους του κοινού ήταν το «Καλώς Ήρθες Στον Κόσμο Που Αισθάνεσαι», ένας εξαιρετικός οδηγός ανίχνευσης και διαχείρισης όλων των έντονων συναισθημάτων της παιδικής ηλικίας που εκδηλώνονται συχνά με αφορμή σχολικά περιστατικά.

Ασφαλώς, δεν γίνεται να προσπεράσει κανείς και την άτυπη συνέχεια του βραβευμένου αυτού τίτλου, το «Καλώς Ήρθες Στον Κόσμο Που Μπορείς». Με υπότιτλο «50+2 δραστηριότητες για την ψυχική ενδυνάμωση του παιδιού», περιέχει μία δραστηριότητα για κάθε εβδομάδα του έτους, για γονείς, εκπαιδευτικούς, παιδαγωγούς με έναν βασικό στόχο: την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης κάθε παιδιού και την τόνωση των δεσμών τόσο της τάξης όσο και της οικογένειας.

Γνωστός από τα social media και ως SchoolMarius, ο συγγραφέας έχει υπάρξει πολύ παραγωγικός και εκτός τάξης! Στο «Έλα Να Ψηλώσουμε Μαζί», συναντάμε 104 αληθινές ιστορίες γονεϊκότητας, με ρεαλιστικά παραδείγματα που θα μας επιτρέψουν να καταλάβουμε καλύτερα τις ανησυχίες των παιδιών: και αυτές που εκφράζονται και, το κυριότερο, αυτές που παραμένουν ανείπωτες.

Το αγκάθι που λέγεται «οθόνες»

Όσον αφορά τη σχέση παιδιού & οθόνης, και γι’ αυτό υπάρχει διακριτό βιβλίο, το «Πάμε Κόντρα Στις Οθόνες», που συνοδεύεται, μάλιστα, από εκπαιδευτικό υλικό, καθώς μπορεί άνετα να διαβαστεί από τα παιδιά, αλλά στη συνέχεια απαιτεί κουβέντα με γονέα ή δάσκαλο, ώστε να επεξηγηθούν σωστά τα μηνύματά του.

Μην χάσετε, επομένως, την εκδήλωση στο Public Συντάγματος, το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου στις 12.00, όπου ο Μάριος Μάζαρης και η Χριστίνα Μπέσιου θα δώσουν το «παρών» απαντώντας και σε ερωτήσεις γονέων αλλά και συναδέλφων τους για το πως μπορούμε όλοι να οργανωθούμε καλύτερα και αυτή τη σχολική σεζόν. Περισσότερες λεπτομέρειες για την εκδήλωση… εδώ!

Μέχρι τότε… καλή επιστροφή στα θρανία για όλους με την υπενθύμιση πως για ένα παιδί, πχ, δέκα ετών, η Πέμπτη Δημοτικού είναι ό,τι πιο δύσκολο έχει συναντήσει στη ζωή του: το τελευταίο που χρειάζεται είναι να του πούμε εμείς ότι βρίσκουμε εύκολα τα μαθήματά του. Αντίστοιχα, για ένα παιδί Πρώτης Δημοτικού, το γεγονός ότι θα βρεθεί σε ένα νέο περιβάλλον με εντελώς καινούρια πρόσωπα είναι ό,τι πιο ακραίο θα του έχει συμβεί μέχρι τότε. Μην ξεχνάμε, λοιπόν, ότι κάθε παιδί, είτε πηγαίνει νηπιαγωγείο είτε τελειώνει το Λύκειο, έχει τις δικές του αγωνίες. Μόνον αν τις σεβαστούμε, μπορούμε να το βοηθήσουμε να τις διαχειριστεί με επιτυχία.